Fandom

Wiek Dziewietnasty Wiki

XIX wiek

260stron na
tej wiki
Dodaj nową stronę
Komentarze0 Udostępnij

XIX wiek – okres historyczny trwający od 1801 do 1900 roku, określany również Wiekiem Pary. W pojmowaniu epoki historycznej utożsamia się jej początek z Rewolucją Francuską (1789), lub III rozbiór polski (1795), za koniec zwykle uznaje się początek, lub koniec I wojny światowej (odpowiednio 1914 i 1918)[1].

Powody rozbieżnościEdytuj

Wydające się nielogiczne nazewnictwo tej epoki nie bierze się znikąd. Choć faktem jest, że wiek w dosłownym znaczeniu tego słowa oznacza 100 lat, to pojmowanie XIX wieku jako epoki szerszej, znacznie odróżniającym się od Nowożytności choćby postępem technologicznym, wymusiło doprecyzowanie dat granicznych. Daty zarówno początku i końca są dobrane ze względu na echa konsekwencji politycznych tych wydarzeń. Ciekawostkę może również stanowić fakt, że niektórzy historycy za początek Wieku Pary uznają opracowanie maszyny parowej Jamesa Watta (1763).

Wydarzenia historyczneEdytuj

  • 1801
    • 9 lutego- zawarto traktat pokojowy w Lunéville
    • Królestwo Wielkiej Brytanii i Królestwo Irlandii połączono w Zjednoczone Królestwo
  • 1804
    • uzyskanie niepodległości przez Haiti
    • Napoleon koronuje się na cesarza Francji
  • 1805
    • zawiązanie koalicji antyfrancuskiej
    • zawarto traktat pokojowy w Preszburgu
  • 1806
    • 26 marca - Napoleon oficjalnie uznał prawo Andory do niepodległości
    • 12 lipca - utworzenie Związku Reńskiego
    • 14 października - klęska Prus w bitwach pod Jeną i Auerstedt
  • 1807 - zawarto traktat pokojowy w Tylży
  • 1809 - Bitwa pod Wagram
  • 1810 - założenie Uniwersytetu Humboldtów w Berlinie
  • 1811 - pierwsze miasto przekroczyło 1 mln mieszkańców (Londyn miał 1 009 546 osób)
  • 1812 - wybuch wojny francusko-rosyjskiej
    • wrzesień –Bitwa pod Borodino
  • 1813 –Bitwa pod Lipskiem
  • 1815
    • marzec - ucieczka Napoleona z wyspy Elby
    • 9 czerwca - kongres wiedeński (podpisanie aktu końcowego)
    • 18 czerwca –Bitwa pod Waterloo
    • wrzesień - zawarto Święte Przymierze
  • 1816
    • Rok bez lata - globalne ochłodzenie klimatu wywołane wybuchem wulkanu Tambora
    • Czaki
  • 20 czerwca 1819 - pierwszy rejs statku parowego przez Atlantyk
  • 1821
    • ogłoszenie niepodległości przez Peru
    • początek wojny o niepodległości Grecji
  • 1826 - pierwsze zdjęcie wykonane przez Josepha-Nicéphorea Niépce
  • 29 listopada 1830 – wybuch powstania listopadowego
  • 1832 – nadawanie przez cara Rosji, Mikołaja I

Statutu Organicznego Królestwu Kongresowemu

  • 1836 –Bitwa o Alamo
  • 1837
    • 25 lutego - pierwszy silnik elektryczny (Amerykanin, Th. Davenport)
    • 20 czerwca – koronacja Wiktorii na królową Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii
  • 1848 – wybuchy w Europie powstań, znanych jako Wiosna Ludów
  • 1848 – początek gorączki złota w Kalifornii
  • 1851 –Wielka Wystawa światowa w Londynie
  • 1851 –1864 –Powstanie tajpingów w Chinach
  • 1853–1856 -Wojna krymska
  • 1861
    • 17 marca- zjednoczenie Włoch
    • 12 kwietnia - wybuch wojny secesyjnej w Stanach Zjednoczonych
  • 1862 - podczas wojny secesyjnej doszło do pierwszej bitwy między opancerzonymi okrętami (pojedynek "Virginii" z "Monitorem")
  • 1863
    • 22 stycznia - wybuch powstania styczniowego
    • - powstanie Czerwonego Krzyża
  • 28 września 1864 - utworzenie Międzynarodowego Stowarzyszenia Robotników; I Międzynarodówka
  • 1866 –Wojna siedmiotygodniowa
  • 1871 –Wojna francusko-pruska
    • 18 stycznia - zjednoczenie Niemiec
    • 18 marca - Komuna Paryska
  • 1872 – utworzenie Parku Narodowego Yellowstone
  • 1875 –1900 –klęska głodu w Indiach
  • –klęska głodu w Chinach
  • 1876
  • 24 kwietnia 1877 - wybuch X wojny rosyjsko-tureckiej
  • 18801881I wojna burska
  • 18811899 - Powstanie Mahdiego w Sudanie
  • 1883 – wybuch wulkanu Krakatoa
  • 1886 - Benz Patent-Motorwagen Nummer 1 pierwszym automobilem
  • 1888 - Roundhay Garden Scene pierwszym filmem świata
  • 1890Masakra nad Wounded Knee – ostatnie duże starcie zbrojne pomiędzy armiąStanów Zjednoczonych Ameryki, a Indianami Wielkich Równin
  • 1896
    • pierwsze nowożytne igrzyska olimpijskie odbywają się w Atenach
    • gorączka złota w Klondike
  • 1899
    • –powstanie bokserów w Chinach
    • - wybuch II wojny burskiej

Przypisy

  1. Kamil Janicki, Bolączki periodyzacji, "Histmag.org", 2.08.2008.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej w Fandom

Losowa wiki